Monday, February 25, 2013

...चला निसर्ग व अध्यात्माच्या सान्निध्यात हाडशीला - श्री क्षेत्र सत्यसाई पांडुरंग मंदिर




24 Feb. 2013
महिन्याचा शेवटचा रविवार कुठेतरी लांब हिंडण्याची इच्छा. पवनानगरला तिकोना, तुंगी किल्यावर अनेक वेळा गेलो होतो. त्यामुळे आजुबाजूचा परिसर चांगलाच परिचयाचा झाला. मागे पेपरात हाडशीला सत्यसाईबाबांच्या हस्ते विठ्ठल रखुमाई मंदिराचे उद्घघाटन होणार असल्याच्या बातम्या प्रकाशित झाल्या होत्या. अनेक मित्राकडून हाडशीच्या मंदिराबाबत ऐकले होते. सत्यसाईबाबांच्या पदस्पर्शाने पावन झालेली जागा व मंदिर पाहण्याची इच्छा झाली. हाडशी हे मुळशी तालुक्यातील एक छोटेसे गाव. गावाची लोकसंख्या तशी कमीच. उस उत्पादन हे येथील मुख्य व्यवसाय. पावसाळय़ात धो-धो कोसळणारा पाऊस, हिवाळय़ातील बोचरी थंडी व उन्हाळय़ातील डोके गरम करणारे उन या तिघांचा आशिर्वाद या गावाला लाभला आहे. अशा हाडशी गावात विठ्ठल रखुमाईचं मंदिर आहे. मग रविवारचा मुहूर्त गाठून घरातून सकाळी 11 ला निघालो. काळेवाडी, हिंजवडी आयटी पार्क, माण, घोटावर्डे मार्गे हाडशी असा हा रस्ता सुमारे 41 किमोचा. साईंच्या कृपेने रस्ता एकदम मस्त. वाटेत काहीच ठिकाणी रस्ता थोडा खराब पण तेवढा चालतो. वाटते उसाची मोठी शेती पाहून गाडी थांबवली. उस तोडणी सुरू होती. मग थोडा खायला ऊस देत का असे विचारल्यावर एक दोन भले मोठे लांब उसाचे दांडके  तोडून हातात दिले. लहानपणी पवना नदीच्या पलिकडच्या तिरावर असलेल्या शेतात चोरून उस खाल्याची आठवण या वेळी आली. तेथून पुढे दहा ते पंधरा मिनिटांतच हाडशीला कधी पोचलो ते कळलेच नाही.
हाडशीचे मंदिर

हाडशीचे मंदिर एका छोटय़ाश्या डोंगरावर उभारलेले आहे. डोंगराच्या पायथ्याशी असलेल्या स्वागत कमानीवर हिंदू, मुस्लिम, ख्रिश्चन धर्माची चिन्हे कोरलेली होती. तेथून पुढेच डाव्या हाताला डोंगरावर जाण्यासाठी रस्ता होता. डांबरी रोड थेट मंदिरार्पयत एकदम मस्त बांधलेला होता. सुरेख वळणावळणाचा चढाचा रस्ता. छोटेखानी घाटच म्हणायला हवा. रस्त्याच्या दोन्ही बाजूला नारळ, आंबा अशी हिरवीगार गर्द झाडी. तेथेच ‘आंब्याच्या बागेत जाऊ नये व झाडांना हात लावू नये, अन्यथा 500 रु पये दंड आकारण्यात येईल’ अश्या आशयाची आंब्याच्या झाडावर लावलेली पाटी पाहिली. कोकणात गेलो की वाटेत थांबून कै:या, आंबे तोडायचा हा आमचा नेहमीचा शिरस्ता. पण पाटीतील धमकी पाहून मन आवरले, असेही आंब्याचा सिजन आताच सुरू झाला. घाट चढून वर आलो. तेथे गाडी पार्किगची उत्तम सोय होती. विशेष म्हणजे इतर मंदिरात नसलेली पण येथे असलेली एक सोय पाहून आनंद झाला. ती म्हणजे अपंग व वयोवृद्ध लोकांसाठी व्हीलचेअर. मंदिरात जाण्यासाठी  छोटीशी लिफ्टही येथे बांधलेली आहे.
उन्हाळा नुकताच सुरू झाला असला तरी आजुबाजूचा सुंदर निसर्ग, सगळीकडे हिरवेगार लॉन्स, पवनचक्क्या, कारंजी पाहून दुपारच्या 2 च्या उन्हातही मन प्रसन्न वाटत होते. पार्किग शेजारी पोटपूजा करण्यासाठी छोटे हॉटेलही आहे.  पोहे, भेळ, भजी, चहा, कॉफी असे पदार्थ मिळतात.
शेजारीच मंदिराचे प्रांगण सुरू होते. आधी गणपती मंदिर आहे. तिथे गजानानाचे दर्शन घेऊन आम्ही विठ्ठल मंदिरात गेलो. मंदिरात जाताना शेजारीच अपंगांसाठी असलेली छोटी लिफ्टही होती. संध्याकाळी या ठिकाणी कारंजे सुरू करतात. असे येथील कर्मचा:याने सांगितले. बाजूला गोल आकाराच्या कुंडात कमळे लावलेली होती. मंदिराच्या पाय:यांवर तुळशीच्या रोपांच्या कुंडय़ा रांगेत ठेवलेल्या दिसल्या. मंदिरात  शांतता आणि स्वच्छता राखलेली दिसली. मंदिराच्या भिंतीवर सत्यसाईबाबांची वचने, भजने आणि संदेश लिहिलेले फलक होते. मंदिराच्या उदघाटनाच्या कार्यक्र माचे काही फोटोही होते.  मंदिरातील मूर्ती सुंदर रेखीव आहेत. मंदिराच्या खाली एक ध्यान मंदिर आहे. तिथे भजन, प्रवचन इ. चालू असतं. मंदिराच्या मागे थोडंसं चालत गेलं की एक महालासारखी वास्तू दिसते. ते सत्यसाईबाबांचे निवासस्थान आहे. सत्यसाईबाबांनी लिहिलेली पुस्तके, कॅसेट, त्यांची प्रवचने असा संग्रह असलेले छोटे पुस्तकालय दुकानही येथे आहे. एकूण मंदिर मनाला छान वाटले. मंदिरा भोवतालीचा परिसर सुद्धा तितकाच सुंदर आजूबाजूला खोल दरी समोर तिकोना किल्ला, वरून दिसणारे छोटे रस्ते असा परिसर. अनेक लोक जेवणाचे डब्बे घेऊन झाडाखाली जेवण करत होते. बच्चे कंपनीसाठी छोटेखानी खेळणी सुद्धा या ठिकाणी आहेत.

मंदिरात एका ठिकाणी मंदिराची माहिती दिली आहे.
पुणे शहरापासून पश्चिमेस 40 किमोवर निसर्गरम्य परिसरात श्री सत्यसाई पांडुरंग क्षेत्र हाडशी हे ठिकाण भगवान श्री सत्यसाईबाबा यांच्या प्रेरणोने व आशिर्वादाने उभारले आहे. सदर जागा श्री. जाधव कुटुंबिय व वनश्री सामाजिक वनीकरण संस्था मर्या. हाडशी, ता. मुळशी यांची मिळून 300 एकर शेती आहे.  काळाची गरज ओळखून मंदिर परिसरात ‘केशर’ जातीच्या आंब्याची लागवड केली आहे. ‘साईकेशर’ या नावाने मुंबई, पुणे व स्थानिक बाजारपेठेत आंबा पाठविला जातो. येथील जागेवर जी वास्तू उभारली आहे तिची मूळ कल्पना जाधव कुटुंबियांची. जाधव कुटुंबिय भगवान श्री सत्यसाई बाबा यांचे परमभक्त आहेत. पुणो परिसरातील सर्व भक्तांना श्री सत्यसाईबाबांचे दर्शन व्हावे या हेतूने जाधव कुटुंबियांनी बाबांना पुण्यास येण्याची विनंती केली. बाबांनी विनंती स्वीकारली ‘तुम विठ्ठल रुक्मिणीजीका मंदिर निर्माण करो. मैं प्राण प्रतिष्ठापना के लिए आऊँगा. आणि श्री सत्यसाई पांडुरंग क्षेत्र हाडशी, ता. मुळशी येथे मंदिर उभारले गेले. मिती कार्तिक शुद्ध प्रबोधिनी एकादशी गुरुवार दिनांक 29 ऑक्टोबर 2009 ला श्री सिद्धिविनायक, श्री विठ्ठल-रुक्मिणी व श्री शिर्डीसाईंच्या मूर्तीची प्राणप्रतिष्ठापना भगवान श्री सत्यसाईबाबा यांच्या शुभ हस्ते संपन्न झाली. 

        सुंदर व शांत असा निसर्ग आणि तो ही अध्यात्माच्या सानिध्यात पाहायचा असेल तर हाडशीच्या या मंदिराला आवश्य भेट द्यायलाच हवी.
        दुपारचे 3 वाजले होते. पोटात कावळे ओरडायला लागले होते. तेव्हा पवनानगरला नेहमीच्या हॉटेलात जाण्यासाठी निघालो. पवनानगरकडे जाणारा हा रस्ता छोटय़ाश्या घाटाचा आहे. वाटेत दिसणारा तिकोना किल्ला पवनानगर येईस्तोवर आपणास दिसतो. डाव्या हाताला दिसणारे पवना धरण व त्या मागे दिसणारा तुंगीचा किल्ला जुन्या आठवणींना उजाळा देत होता. हाडशी ते लोणावळा अंतर 3क् किलोमीटर आहे. पवनानगरला पोटपूजा केली. तेथून पवना धरणाशेजारून प्रति पंढरपूरला जाण्यासाठी निघालो.

(फोटो जास्त असल्याने या पुढील स्थळासाठी नवीन ब्लॉग्ज लिहला तो पाहावा.  प्रति पंढरपूर)

जाण्याचा मार्ग -:-

  • पुण्याकडून येणार असाल तर  :पुणे-नळस्टॉप - पौड रोड - चांदनी चौक - पिरंगुट - पौड - उजवीकडे वळून चाले- कोळवण खोरे- हाडशी. साधारण 60 किमी. 
  • पिंपरी-चिंचवडमार्गे येणार असाल तर : हिंजवडी आयटीपार्क - माण - घोटावडे मार्गे उजवीकडून वळून - चाले- कोळवण खोरे- हाडशी. साधारण 42 किमी.
  • मुंबई, लोणावळय़ाकडून येणार असाल तर : लोणावळा - रेल्वे स्टेशनमागून - बांगरवाडीमार्गे - दुधिवरे खिंड - प्रति पंढरपूर - पवना धरण - पवनानगर - तिकोना किल्ला - हाडाशी. साधारण 35 किमी.
  •  एसटी बसेस : स्वारगेटवरून हाडशीर्पयत किंवा लोणावळय़ावरून हाडशीर्पयत एसटी बसेस आहेत. परंतु मंदिर डोंगरावर असल्याने पायी 2 किमी जायला व तेवढेच यायला असे चालण्याची तयारी असल्यास वरील पर्याय निवडावा. अन्यथा स्वत:चे वाहन असणे उत्तम.

प्रति पंढरपूर

 ‘सर्व धर्म समभाव स्तंभ’




गजाननाची मूर्ती


 वृद्धा व अपंगांसाठी ठेवण्यात आलेल्या व्हिलचेअर.


मंदिरचा समोरचा  परिसर.




शेजारील कुंडात असलेली कमळाची फुले.


शेजारील कुंडात असलेली कमळाची फुले.













बच्चे कंपनीसाठी असणारी खेळणी.


झाडाखाली परिवारासोबत जेवण करणारी मंडळी.


मंदिरातून दिसणारा तिकोना किल्ला.

(फोटो जास्त असल्याने या पुढील स्थळासाठी नवीन ब्लॉग्ज लिहला तो पाहावा.  प्रति पंढरपूर)

प्रति पंढरपूर

प्रति पंढरपूर

पवना धरणापासून साधारणपणे  3-4 किलोमीटर अंतरावर प्रति पंढरपूर मंदिर आहे. मंदिर बाबामहाराज सातारकर यांनी बांधले असून, सुमारे 2 ते 4 एकरात मंदिर वसलेले आहे. मंदिराचा परिसर पावसाळय़ात सुरेखच दिसतो. आजुबाजूला हिरवी किर्र दाट झाडी. समोर डोंगरातून कोसळणारे धबधबे व मागे सुरेख मंदिर परिसर.  विठ्ठल रुक्मिाईची सुरेख मूर्ती मंदिरात दिसते. मंदिरात बसल्यावर येणारा वारा काहीच वेगळाच होता. थंडगार वा:याची झुळूक अंगावर घेऊन मन प्रसन्न झाले. मंदिर पाहून दुधिवरे खिंडीतून लोणावळय़ाला जायला निघालो.















 
(प्रति पंढरपूर - दुधिवरे खिंडीतून लोहगड किल्यावर जाता येते. याबाबत लिहिलेला
 दुधिवरे खिंडीतून लोहगड ब्लॉग वाचावा.)
(फोटो जास्त असल्याने या पुढील स्थळासाठी नवीन ब्लॉग्ज लिहला तो पाहावा.
नारायणी धाम  )

नारायणी धाम, लोणावळा


 नारायणी धाम

लोणावळय़ाला  मिसेसची बाल मैत्रिण राहते. त्यांच्याकडे अर्धा तास गप्पागोष्टी केल्या. तिच्या मिस्टरांनी आम्हाला मग नारायणी धामला पाहिले का विचारले नाव तर ऐकून होतो. पण गेलो नव्हतो. संध्याकाळचे 6 वाजले होते. तेव्हा चला म्हणालो. लोणावळय़ाकडून जुन्या मुंबई - पुणे  मार्गावरून जायला निघाले की डाव्या हाताला कैलास प्रभात नावाचे हॉटेल दिसते तेथून अवघ्या दीड किमी अंतरावर नारायणी धाम आहे. जवळच तुंगार्ली नावाचे छोटे धरणही आहे. मंदिराच्या शेजारून पुणे-मुंबई एक्सप्रेस हायवे जातो.  नारायणी धाम हे एक पर्यटन स्थळ म्हणून लवकर प्रसिद्धीस आले. कारण हे मंदिरांपेक्षा काही वेगळेच आहे. मंदिराचे बाहेरून दिसणारे रुप सुंदर राजवाडय़ाप्रमाणो दिसले. मंदिराच्या सभोवताली सुरू असलेली पाण्याची कारंजी तर मनमोहक होती. बरेच फोटोसेशन करून पुढे निघालो. मंदिर सुमारे 5 वर्षांपूर्वी स्थापना  केल्याचे समजले. नारायणी धाम मध्ये श्री. नारायणी देवी, श्री. गणोश व भगवान हनुमान चंद्रांची मंदिरे आहेत. मुख्य मंदिरात श्री. नारायणी देवीची सिंहावर आरूढ झालेली मूर्ती आहे. शेजारीच गणेश व हनुमानाचीही सुंदर मूर्ती आहेत. मंदिराच्या आत छताला मोठे चित्र रंगवलेले आहे. सुंदर नक्षीकाम ही आहे. भाविकांना देण्यात येणारा प्रसाद सुद्धा छान होता. बहुद्धा डिंकाचा लाडूचा असावा. भाविकांना बसण्यासाठी खुच्र्या ठेवलेल्या होता. मी प्रथमच मंदिरात खुच्र्या ठेवलेल्या पाहिल्या. अन्यथा अन्य मंदिरात खाली बसण्यावाचून वृद्धांना पर्याय नसतो. मंदिराचा परिसर खरोखरच सुंदर व देखाणा आहे. येथे येणा:या भाविकांसाठी राहण्याची सोय माफक दरात केली आहे. शेजारीच गोशाला  बांधण्यात आलेली आहे. सभागृह समारंभासाठी भाडे तत्वावर दिले जाते. नारायणी धाम ट्रस्टतर्फे  मंदिराच्या आवारात वाचनालय, संगणक प्रशिक्षण केंद्र,  तसेच लहान मुलांसाठी खेळण्याचे मैदान बनविण्यात आले आहे.
तासाभरात मंदिर पाहून मित्राचा निरोप घेतला व रात्री घर गाठले.















कृपया आपली प्रतिक्रिया येथे टाईप करा.

 photo comments_zpsc0e65c41.gif